Ganh tỵ với người giỏi hơn, và quãng đường mình không thấy

Cùng một căn phòng, cùng một cái bàn kê sát nhau, mà có một người rõ ràng đi nhanh hơn. Ai đi làm cũng gặp ít nhất một người như vậy. Anh không ghét cậu ấy — đó mới là chỗ khó chịu.

Mọi người xúm quanh bàn bên kia khen, anh ngồi bên này im. Không phải im vì lịch sự, im vì nói gì cũng thấy nhạt. Rồi trong đầu tự đưa ra một lời giải thích cho gọn: chắc cậu ấy gặp may. Cái từ đó dễ chịu lắm, vì nói xong thì anh khỏi phải nhìn lại phần của mình. Anh giữ nó cả tuần, cho tới hôm đứng gần cái bàn đó đủ lâu để thấy chồng sách gáy đã sờn hết, mép giấy quăn lên vì lật quá nhiều lần. Cậu ấy học nghề đó từ hồi hai mươi. Cái "may" mà anh vẫn nói, hoá ra là một quãng dài anh chưa từng nhìn thấy.

Tối nào cũng vậy. Về tới nhà, mở máy lên, dựng hai cột cạnh nhau rồi ngồi đo từng thứ một. Không ai bắt anh làm chuyện đó cả — anh tự dựng cái bảng ấy lên, tối nào cũng đủ, tối nào cũng thấy mình hụt. Cho tới một đêm anh ngẩng lên, nhìn ra toà đối diện, thấy vẫn còn một ô cửa nữa sáng đèn. Người mà anh đang ngồi đo, giờ này chắc cũng đang đo ai đó. Cái thang này không có đỉnh, cho nên đêm nào đếm lại cũng thiếu.

Rồi anh hỏi thẳng: cậu học ở đâu ra vậy. Cậu ấy kể bốn năm làm hai việc cùng lúc, làm tới lúc học được thì thôi. Anh vẫn tưởng người ta được bày sẵn — cái vệt nắng gọn gàng rơi lên bàn cậu ấy mỗi sáng, anh cứ nghĩ nó tự có. Nó không tự có. Nó được trả bằng những đêm đèn bàn còn bật mà không ai ngồi nhìn.

Cậu ấy giỏi. Mình ganh thật. Đường mình, chỉ mình đi được.

Anh ghi lại vài dòng, rồi bắt đầu từ chỗ của mình chứ không phải từ chỗ của cậu ấy. Còn cái quãng đường mà người ta đã đi để tới được chỗ họ đang đứng — mình đã bao giờ hỏi chưa?