Mùa lũ, chiếc ghe không lấy tiền xăng — và ngày đáng nhất năm

Lũ về trong đêm. Sáng ra, con đường trước nhà không còn là đường nữa — nước đục tới ngang cửa sổ, xe máy chìm nửa bánh, xe hơi chỉ còn cái nóc. Cả xóm chịu chết. Anh xuống sân, kéo chiếc ghe nhỏ ra, giật máy. Máy nổ. Đó là thứ duy nhất trong xóm còn chạy được sáng hôm đó.

Anh chở người bệnh đi cấp cứu, chở bà bầu, chở học trò đeo cặp ngồi co ro giữa lòng ghe. Xăng anh tự đổ, trưa nhịn cơm. Có người lên bờ rồi quay lại dúi tiền: chú cầm đỡ tiền xăng. Anh gạt ra. Không phải vì không cần — nhà anh cần lắm. Mà vì cầm vô là hôm nay thành ngày chạy đò thuê, còn anh muốn giữ nó là ngày đi giúp. Cầm về lo cho con, anh nói, rồi nổ máy đi chuyến khác.

Tối mịt anh mới về, người ướt nhẹp, bụng đói. Vợ đứng ở cửa hỏi: nay được đồng nào? Câu hỏi đó không ác — nhà thật sự thiếu, và cả ngày anh không mang về một đồng. Anh cười hì hì: được chớ, được mấy chục tiếng cảm ơn. Vợ im. Rồi đi xới thêm một chén cơm.

Có nhà ở cuối xóm bị cô lập, hai ngày chưa có gạo. Anh chở một bao qua. Cập bờ, người ta cảm ơn rối rít, anh chỉ gật đầu rồi quay ghe. Không phải vì cộc. Vì bên kia nước còn một nhà nữa đang đợi, và lời cảm ơn thì để sau cũng được. Bao gạo lên ghe. Rồ ga.

Đời có mấy ngày giúp được người. Đếm tiền xăng, uổng ngày đó.

Nước rồi sẽ rút, tiền rồi sẽ kiếm lại được. Còn bạn — đã có ngày nào trong đời mình chạy cả ngày mà không đếm chưa?